3-NJI BAP

ÝARYM ÝANAN DEPDER

Monastyryň agyr demir derwezesi ýapyldy. Gijäniň ümsümliginde onuň güňleç sesi daş diwarlara urup, uzak wagtlap ýaňlandy. Daşarda uwlaýan şemalyň sesi, obanyň goh-galmagaly we adamlaryň gykylyklary galanyň diwarlarynyň aňyrsynda galdy. Emma howpsuz ýere geldik diýip, hiç kimiň ýüregi arkaýynlaşmady.

Keýlan Uitlok derwezäniň galyň sürgüsini berkidip, gözenekleriň arasyndan baýyrlyga tarap seretdi. Aýyň solgun şöhlesi onuň ak ýüzüne, sowukdan ýaňa çalaja dartylan eňegine düşýärdi.

— Siz ýokaryk çykyň — diýip, ol başyny öwürmän gyzlara ýüzlendi. — Men galaň daş-töweregini aýlanyp, hemme ýeri gözden geçireýin. Üçekdäki ganhor ýeke bolmadyk bolsa, yzymyzdan başga biriniň hem garawullap ýören bolmagy mümkin.

— Köp eglenme, Keýlan — diýip, Ewelin Eşkroft ýapynjasynyň astyndaky depderi gysymlady. — Aýaz barha güýçlenýär. Üstesine, olaryň ýene nähili duzak gurandygyny bilemzok.

Keýlan başyny çalaja atdy-da, monastyryň yzky howlusyndaky garaňkylyga siňip gitdi.

Dört gyz dar daş basgançaklardan ýokaryk çykyp, ýokarky gatdaky otaga girdiler.

Otagyň içi sowuk. Şemleriň käbiri eýýäm sönüpdi, galanlarynyň hem ömri gutarara gelipdir.

Sesiliýa Uitmor gapyny ýapdy-da, göni burçdaky ojaga tarap ugrady. Sönüp barýan közleriň üstüne birnäçe gury şahajyk goýdy. Oňa ody ýakmak üçin jady gerek däldi. Günbatardaky demirçiler şäherçesinde, kakasynyň ussahanasynda önüp-ösen gyz üçin ot çagalykdan bäri tanyş zatdy. Ol demriň gyzyp, ýumşaýşyny, ýalnyň bir demde alawlap, soňra köze öwrülişini gowy bilýär.

Emma Sesiliýanyň tebigaty bilen bagly başga bir syram bar. Onuň gahary gelende ýa-da güýçli tolgunanda, töweregindäki ot-ýalnyň öz-özünden herekete gelýändigini maşgalasy birnäçe gezek gördi. Munuň nämedigine düşünmedik maşgalasy ahyrynda gyzy uzakdaky monastyra ibermegi makul bildi.

Ewelin ojagyň gyrasynda duran çoýun çäýnegi oda golaý süýşürdi. Soňra bilindäki kiçijik torbadan guradylan dag käkiligini çykaryp, gaýnap başlan suwa atdy. Tiz wagtdan otaga ýakymly ys ýaýrady.

Merkezi jülgedäki tebipler maşgalasynda ulalan Ewelin üçin her bir derdiň ilkinji dermany gyzgyn demleme. Ol stoluň üstünde ýer açdy. Soňra Jonasyň otagyndan getirilen depderi we Keýlanyň ganhoruň elinden alan gara hanjaryny goýdy.

Gyzlar stoluň daşyna üýşdüler.

Sesiliýa ojagyň başyndan turup, hanjary eline aldy. Ýiti ýaşyl gözleri ilki demriň ýüzündäki oýulan garga şekiline düşdi. Ol başam barmagyny hanjaryň ýüzünde seresaplyk bilen gezdirdi.

Ol hanjaryň agramyny elinde ölçäp:

— Muny adaty demirhanada ýasap bolmasa gerek — diýdi– Kakamyň ussahanasyna her hili ýarag getirilýärdi. Ýöne beýle gara polady ömrümde görmedim. Poslanok, Aý şöhlesinde-de öwşün atanok. Üstesine, garga şekili demir gyzgynka däl-de, sowandan soň jady bilen oýulan bolmaly.

— Bu «Gara Ganat» toparynyň nyşany — diýip, Ketrin Bellami ýuwaşlyk bilen dillendi, soňra çuň gara gözlerini hanjardaky nyşana dikip, sözüni dowam etdi: — Kitaphanaň gizlin bölüminde saklanýan ýyl ýazgylarynda olar barada okapdym. «Gara Ganat» Darkenmir patyşalygynyň gizlin jansyzlary, jellatlary. Ýöne Üç ýüz ýyllyk ýaraşyk şertnamasyna görä, olaryň Brakenmiriň serhedinden geçmäge-de haky ýok.

— Şertnamalar diňe güýçlüleriň özüne bähbitli wagty ýöreýär, Ketrin — diýip, Rozalind Torn kinaýaly ýylgyrdy.

Demirgazyk söwda ýollaryny elinde saklaýan Lord Tornuň gyzy bolansoň, Rozalind köşkleriň we gümrük geçelgeleriniň töwereginde aýlanýan gizlin oýunlardan beýleki gyzlara garanda has köp habarly.

Ol açyk gök gözlerini depdere dikdi-de, ot degmedik sahypalary barmaklarynyň ujy bilen agdardy.

— Geliň, jenap Jonasyň nämäň hasabyny ýöredendigini göreliň. Kakamyň mülkündäki mürzeleriň elinden müňlerçe şeýle depder geçdi. Gizlin iş edýän adamlar hakyky atlaryny ýazanok. Ýöne sanlary aldap bolanok.

Rozalind sahypalary çalt-çalt gözden geçirip başlady.

— Başdaky sahypalar adaty oba salgydy — diýip, Rozalind barmagyny setirleriň üstünde gezdirdi. — Arpa, bugdaý, ýüň, mal-gara... Bularyň bary düşnükli. Emma şu ýerden soň hasap üýtgeýär. Serediň, bu setirler başga syýa bilen ýazylypdyr. Reňki has goýy. Her aýyň ahyrynda, Aý görünmeýän gijelerde, uly möçberde kümüş teňňäniň geçirilendigi bellenipdir. Gapdalynda bolsa harytlaryň ady däl-de, gadymy belgiler goýlupdyr.

Ketrin öňe egilip, şertli belgileri üns bilen synlady.

— Jonas bulary Üçünji eýýamyň köne elipbiýinde ýazypdyr — diýip, ol pyşyrdady. Inçejik barmaklary kagyzyň ýüzünde gezdi. — Ine, şu söz birnäçe gezek gaýtalanýar: «Köne Garawulhana».

— Ol nirede? — diýip, Ewelin sorady.

— Demirgazyk tokaýyň jümmüşinde. Darkenmir serhedine barýan taşlanan ýoluň ugrunda ýerleşýär. Gadym zamanlarda serhet sakçylarynyň galasy bolupdyr. Häzir diňe harabalygy galypdyr.

— Diýmek, Jonas her aýyň ahyrynda şol harabalykda Darkenmirden gelen adamlar bilen duşuşypdyr — diýip, Ewelin aladaly nazaryny depderden aýyrmady. — Ýöne olar beýle köp kümüşi näme üçin harçlapdyrlar?

Rozalind jogap bermän, depderiň iň soňky sahypasyna geçdi. Ol ýeriň gyrasyny oda düşen köz garaldypdy.

Rozalind ony seresaplyk bilen galdyryp, galan ýazgyny ýuwaş ses bilen okady:

— «Gözleg entek netije bermedi. Ýaşyl şaha şu jülgede gizlenen bolmaly. Ony diri ele salmak üçin zerur demir enjamlary obadaky...»

Setir şol ýerde kesildi. Galan bölegi gara küle öwrülipdir.

Otagyň içine agyr ümsümlik gaplady. Diňe ojagdaky odunlaryň ýanyşy, şemalyň penjirä urulýan sesi eşidilýär.

— «Ýaşyl şaha» diýýäňmi? — diýip, Sesiliýa gaşlaryny çytdy. — Olar tokaýdaky haýsydyr bir jadyly agajy gözleýän bolaýmasyn?

Ketrin kitaby gujagyndan aýryp, başyny galdyrdy. Hemişe parahat görünýän gyzyň ýüzünde ilkinji gezek howsala alamaty peýda boldy.

— Gadymy ýazgylarda «Ýaşyl şaha» diýlende agaja düşünilmeýär, Sesiliýa. Bu at gadymy Tokaý Goragçylarynyň nesline degişli. Kitaba, jada mätäç bolman, diňe öz güýji bilen tebigaty dolandyryp bilýän adamlaryň nesline...

Gyzlaryň hiç biri sesini çykarmady. Olaryň dördüsiniňem aňynda bir pursatda şol bir keşp janlandy: gijäň içinde hasasyny ýere urup, ýeke özi bütin mähelläni yza serpikdiren ýaşyl saçly ýigit.

Edil şol wagt dälizden ädim sesleri eşidildi.

Gapy açylyp, Keýlan Uitlok içeri girdi. Oň gujagynda bir desse gury odun godun bar. Uzyn hasasyny gapynyň ýanyndaky diwara söýedi-de, odunlary ojagyň golaýynda goýdy.

Soňra üstündäki garlary kakyşdyrdy. Stoluň başynda ses-üýnsüz özüne seredip oturan dört gyzy görüp, bir pursat sägindi. Onuň ýiti, synçy gözleri gyzlaryň ýüzündäki üýtgeşikligi bada-bat duýdy.

— Näme boldy? Galaň daşynda hiç kim ýok. At yzlary tokaýa tarap gidýär. Depderden bir zat çykdymy?

Ewelin bilen Ketrin bir-birine göz aýladylar.

Keýlan Darkenmiriň jellatlarynyň hut özüni — «Ýaşyl şahany» gözläp ýörendigini bilse, gyzlary howp astyna salmazlyk üçin şol pursadyň özünde monastyrdan gitmegi mümkin. Şoň üçin ilki bilen obadaky hyzmatdaşyň kimdigini, Köne Garawulhanada nämeleriň bolup geçýändigini anyklamalydylar.

— Hawa, birnäçe zat anykladyk — diýip, Ewelin özüni ele alyp, ynamly ses bilen jogap berdi. Ol elini ýarym ýanan depderiň üstüne goýdy. — Jonas her aýyň ahyrynda demirgazyk tokaýdaky Köne Garawulhanada Darkenmiriň adamlary bilen duşuşypdyr. Iň esasy zat bolsa, soňky sahypada oňa obaň içinden kimdir biriniň demir enjamlary ýasap kömek edýändigi ýazylypdyr.

Keýlan stola golaýlaşdy. Ilki gara hanjara, soňra depderiň ýanan gyrasyna seretdi. Uzynrak eňegi çalaja dartylsa-da, ol goşmaça sorag bermedi.

— Obada demir bilen iş salyşýan ýekeje adam bar — diýip, Sesiliýa söze goşuldy. — Düýn agşam eline çarşak alyp, derwezämize ilkinji bolup topulan nalçy.

— Diýmek, ol Jonasyň öldürilendigini eşidip, öz syrynyň paş bolmagyndan gorkupdyr — diýip, Rozalind pikirini aýtdy. — Şoň üçin obalylary öjükdirip, ähli günäni biziň üstümize atmak isläpdir.

— Belki-de, Jonasyň ölümi oň üçin garaşylmadyk ýagdaý bolandyr — diýip, Ketrin söze goşuldy. — Ýöne depderiň ýitendigini bilse, mundan beýläk has seresap hereket eder.

— Şoň üçin wagt ýitirmeli däl — diýip, Ewelin penjiräň ýanyna bardy. Daşarda garaňkylyk entek doly çekilmändi, emma gündogar asmanyň ugry çalaja agarýardy. — Daň atýança az wagt galdy. Irden oba düşüp, kethuda Harlan bilen nalçyň ussahanasyny barlarys. Jonasyňam, ganhoruňam yzy şol ýerden çykmagy mümkin.

Gyzlar ýola taýýarlyk görüp başladylar. Rozalind depderi seresaplyk bilen ýapdy, Sesiliýa hanjary ýene bir gezek synlap, stoluň üstünde goýdy. Ewelin bolsa gerekli zatlaryny ýygnamaga girişdi.

Ketrin kitabyny ýapyp, ýerinden turdy. Ýöne otagdan çykmazdan ozal ojagyň ýanynda sessiz duran Keýlana ýene bir gezek ogrynça göz aýlady.

Ol entek hiç zat bilmeýärdi. Özüniň kimdiginem, näme üçin gözlenýändiginem gyzlardan eşitmändi.

Emma Ketrin bir zada düşünýärdi: demirgazykdan inýän bu sowuk tupan diňe bir obaň ýa-da Jonasyň meselesi däl. Gadymy aw täzeden başlady. Bu gezek awçylar öz gözleýän awlarynyň edil ýanynda…