Programmirlemäge ilkinji ädim köplenç ýönekeý soragdan başlanýar: «Kompýutere öz isleýän zadymy nädip etdirip bilerin?» Zehin taslamasy bu soraga tanyş türkmen sözleri bilen jogap gözlemäge çagyrýar. Bu ýerde ilkinji habary çykarmak, hasaplama geçirmek, ulanyjydan maglumat soramak ýa-da geometrik şekil çyzmak üçin türkmençe buýruklar ulanylýar.

Zehin näme?

Zehin — okuw üçin döredilen programmirleme dili. Zehin IDE bolsa şol dilde kod ýazmak, programmany işletmek we netijesini görmek üçin kompýuter programmasydyr.

Taslama çagalar, täze öwrenýänler, ene-atalar we mugallymlar üçin niýetlenýär. Onuň maksady programmirlemäniň esasy düşünjelerini kiçi mysallar arkaly düşündirmek we özbaşdak synag etmäge mümkinçilik bermekdir.

ýaz "Salam, dünýä!"

ýaz buýrugy görkezilen teksti netijä çykarýar. Habary üýtgedip, täze setir goşup we programmany täzeden işledip, koduň netijä nähili täsir edýändigini görmek bolýar.

Programma sorag hem berýär

giriz() funksiýasy bilen programma sorag berip, jogaba garaşyp bilýär:

goý at = giriz("Adyň: ")
ýaz "Salam, " + at + "!"

Ulanyjy Aýna diýip jogap berse, programma Salam, Aýna! diýen habary çykarýar. Zehin IDE-de jogap Netije panelindäki meýdança ýazylýar we Enter düwmesi bilen iberilýär.

Bu mümkinçilik bilen şahsy salamlaşyk, sorag-jogap maşklary we ulanyjynyň maglumatlaryna esaslanýan kiçi programmalar taýýarlamak bolýar.

Girizilen maglumatdan hasaplama çenli

Täze wersiýada maglumat bilen işlemäge kömek edýän ýene üç taýýar funksiýa bar:

  • san() — teksti sana öwürýär.

  • tekst() — bahany tekste öwürýär.

  • uzynlyk() — tekstiň uzynlygyny hasaplaýar.

Kod, netije we düşündiriş bir ýerde

Zehin IDE-de kod redaktory, tekst netijesi, çyzgy we ýalňyşlyklar üçin aýratyn paneller ýerleşýär. Redaktor buýruklary reňkler bilen tapawutlandyrýar we kod ýazmaga kömek edýän maslahatlary görkezýär. Ýalňyşlyk ýüze çykanda türkmençe düşündirişler hem-de degişli setire geçmek mümkinçiligi berilýär.

Programmanyň içinde üýtgedip we işledip bolýan 11 sany taýýar mysal bar. Olaryň arasynda salamlaşyk, hasaplamalar, şertler, gaýtalamalar, çyzgylar we maglumat girizmek bilen bagly mysallar ýerleşýär. Öz programmalaryňy .zh giňeltmeli faýllarda saklap bolýar.

Internetsiz öwrenmek mümkinçiligi

Zehin IDE ýüklenip gurlandan soň internet birikmesiz işleýär. Kod ýazmak we işletmek üçin hasap açmak ýa-da goşmaça programmirleme gurallaryny gurnamak gerek däl. Programmalar ulanyjynyň öz kompýuterinde ýerine ýetirilýär.

Taslama MIT ygtyýarnamasy esasynda mugt hödürlenýär. Çeşme kody bilen hem tanyşmak bolýar. Häzirki 0.2.0 wersiýasy üçin Windows x64 gurnaýjysy taýýarlanan; taslamanyň ösüşi dowam edýär.

Zehini synap görmek üçin programmany gurnap, taýýar mysallaryň birini açyň we F5 düwmesine basyň. Soňra bir bahany üýtgediň, öz soragyňyzy goşuň ýa-da täze şekil çyzyň.

Programmany we türkmençe gollanmany Zehiniň resmi saýtyndan tapyp bilersiňiz.